Chúng ta đang tìm hiểu một trong ba vị tiên tri cuối cùng của Cựu Ước đó là Tiên tri Xa-cha-ri. Có cả thảy 29 người trong Kinh Thánh tên là Xa-cha-ri. Nhưng vị tiên tri mà chúng ta đang khảo sát được giới thiệu chi tiết về đời cha và đời ông. Xa-cha-ri là con của Ba-ra-chi và cháu của Y-đô. Khi ông còn nhỏ có lẽ cha của Xa-cha-ri chết trong lúc bị lưu đày hoặc tại đất Ba-by-lôn nên Xa-cha-ri sống với ông là Y-đô.
Để hiểu được sứ điệp của sách tiên tri nầy trước tiên chúng ta tìm hiểu về ý nghĩa của các tên nói trên. Xa-cha-ri nghĩa là “Đức Giê-hô-va nhớ.” Ba-ra-chi nghĩa là Đức Giê-hô-va ban phước. Y-đô nghĩa là “Theo thời gian của Đức Chúa Trời.” hay là “Theo kỳ định của Ngài.” Đối với người Do Thái tên rất có ý nghĩa. Như vậy chỉ trong câu đầu tiên của chương thứ nhất, sách Xa-cha-ri nói đến người mà Đức Giê-hô-va nhớ, được Ngài ban phước theo kỳ định của Ngài. Đây chính là một phần sứ điệp của Xa-cha-ri.
Xa-cha-ri muốn nói với đồng bào của mình rằng, “Đức Chúa Trời nhớ đến các ngươi. Ngài đã lựa chọn các ngươi qua Áp-ra-ham, cho dầu các ngươi quên Ngài nhưng Chúa vẫn hằng nhớ các ngươi. Ngài đã dùng phép lạ để giải cứu các ngươi ra khỏi Ai Cập. Ngài đã giáng 10 tai họa xuống Ai Cập, rẽ biển đỏ, ban bánh ma-na và chim cút để nuôi các ngươi 40 năm trong đồng vắng. Ngài luôn luôn nhớ các ngươi vì các ngươi là tuyển dân của Ngài. Ngài sẽ ban phước cho các ngươi theo thời điểm của Ngài.” Đây là sứ điệp qua đoạn một câu một.
Sứ điệp căn bản mà Chúa phán qua tiên tri Xa-cha-ri là “Hãy trở về cùng ta thì ta sẽ trở về cùng các ngươi.” Người Do Thái đã trở về định cư tại vùng đất thánh. Nhưng đây là sự trở về theo phương diện địa lý chớ không phải trở về theo phương diện thuộc linh. Các vị tiên tri đã nói trước việc người Do Thái bị phân tán khắp thế giới và sau đó họ cũng nói đến việc họ hồi hương từ bốn phương trời. Việc hồi hương đã được ứng nghiệm trong thời đại chúng ta. Tuy nhiên các vị tiên tri còn đi xa hơn khi nói đến sự hồi hương về phương diện thuộc linh.
Sứ điệp của Đức Chúa Trời qua Xa-cha-ri nhấn mạnh rằng, “Hãy trở về cùng ta, không phải chỉ trở về trên lãnh thổ của Giu-đê và Giê-ru-sa-lem, nhưng hãy trở về cùng ta thì ta sẽ trở về cùng các ngươi, Đức Giê-hô-va Giê-hô-va vạn quân phán vậy.” Câu nầy được nhắc đi nhắc lại đến 53 lần trong 14 chương của sách Xa-cha-ri. Chỉ trong một câu số 3 của chương 1 mà thành ngữ “Đức Giê-hô-va vạn quân” được nhắc đến 3 lần. Thành ngữ nầy rất có ý nghĩa đối với người Do Thái vì vào thời điểm đó, họ không có một sức mạnh về chính trị và quân sự gì cả. Họ đã bị tước đoạt tất cả. Họ sống trong nơm nớp lo sợ, bị người Ba-by-lôn lưu đày và sống trong cảnh nô lệ đến 70 năm. Lúc nào họ cũng cảm thấy bị đe dọa, và không được an tâm. Câu hỏi vẫn canh cánh bên lòng là “Làm sao chúng ta có thể bảo vệ trước kẻ thù?”
Xa-cha-ri hiểu tâm trạng của họ và ông trả lời bằng cách 53 lần dùng đến danh xưng “Đức Giê-hô-va vạn quân.” Điều nầy khẳng định rằng Đức Chúa Trời của họ là Đức Chúa Trời toàn năng. Ngài có toàn quyền trên thiên nhiên, trên vũ trụ và trên mọi thế lực của thế giới nầy. Do đó họ không cần một lực lượng quân sự. Đức Chúa Trời có quyền năng để chăm sóc họ. Sách II Các Vua 6:14-17 ghi lại một minh họa về trường hợp vua Si-ry sai lính vây Ê-li-sê như sau:
14 Vì vậy, vua sai ngựa, xe, và một đạo binh rất đông đến Đô-than; họ tới nơi lúc ban đêm, và vây thành.
15 Tôi tớ của người Đức Chúa Trời chỗi dậy sáng sớm đi ra, thấy một đạo binh cùng ngựa và xe đương vây thành. Người nói với Ê-li-sê rằng: Hỡi ôi! chúa, chúng ta sẽ làm sao?
16 Ê-li-sê đáp rằng: Chớ sợ, những người ở với chúng ta đông hơn những người ở với chúng nó.
17 Đoạn, Ê-li-sê cầu nguyện mà rằng: Đức Giê-hô-va ôi, xin mở mắt kẻ tôi tớ tôi, để nó thấy được. Đức Giê-hô-va mở mắt người ra, thì người thấy núi đầy những ngựa và xe bằng lửa ở xung quanh Ê-li-sê.
Đây là ý nghĩa của thành ngữ “Đức Giê-hô-va vạn quân.” Xa-cha-ri muốn khẳng định rằng Đức Chúa Trời là Đấng toàn năng, quyền năng của Ngài là vô hạn, Ngài tể trị tuyệt đối để bảo vệ con dân Ngài nhằm thực hiện chương trình của Ngài trên đời sống của họ. Đây là phần quan trọng trong sứ điệp của Xa-cha-ri.
Xa-cha-ri cho biết có 3 cách mà Đức Chúa Trời đã làm để đem dân sự trở lại với Ngài. Thứ nhất là Chúa bày tỏ ý chỉ của Ngài cho họ. Nhiều lần Xa-cha-ri cho biết Đức Chúa Trời phán với tuyển dân của Ngài. Chúa truyền đạt Lời của Ngài cho họ.
Nếu quý vị muốn tìm cách quay về với Đức Chúa Trời và với chương trình của Ngài thì quý vị biết mình phải bắt đầu tại đâu không? Với Kinh Thánh là lời của Ngài. Lời Chúa dạy rằng, “Đức tin đến là bởi người ta nghe Lời Chúa.” Vậy xin hãy bắt đầu với Lời Chúa, vì Lời Chúa sẽ soi sáng cho quý vị biết về ý muốn của Chúa, cái nhìn của Chúa và con đường mà Chúa muốn quý vị đi theo. “Lời của Ngài là ngọn đèn cho chơn tôi, là ánh sáng cho đường lối tôi.” Lời Chúa sẽ soi sáng cho quý vị con đường quay về cùng Đức Chúa Trời. Xa-cha-ri công bố điều nầy hết sức rõ ràng.
Cách thứ nhì mà Xa-cha-ri trình bày để chúng ta trở về với Đức Chúa Trời đó là qua sự giáng thế của Đấng Mê-si. Ngoại trừ Ê-sai, tiên tri Xa-cha-ri là người đề cập nhiều hơn hết đến Đấng Mê-si. Những gì ông trình bày nhiều hơn cả những vị tiểu tiên tri kết hợp lại. Lời Chúa phán qua Xa-cha-ri rằng, “Hãy trở lại cùng ta thì ta sẽ trở lại cùng các ngươi. Con đường mà ngươi trở về cùng ta là qua Đấng Mê-si.” Khi Đấng Mê-si đến thì Ngài đã nói gì? “Ta là đường đi, nếu không bởi ta thì không ai được đến cùng Cha.” Những người Do Thái khi nghe Chúa nói thì họ liên hệ ngay đến lời tiên tri được viết trong Cựu Ước của Xa-cha-ri. Xa-cha-ri đã nói rằng, “Hãy trở lại cùng Ta thì Ta sẽ trở lại cùng các ngươi và ta sẽ chỉ cho ngươi con đường để đi.” Các môn đồ hiểu rằng Chúa chính là con đường để đem họ trở về với Đức Chúa Trời. Trong sách Giăng 14 Chúa Giê-xu phán rằng, “Các ngươi tin nơi Đức Chúa Trời, bây giờ cũng hãy tin ta vì ta là con đường, con đường trở về với Đức Chúa Trời.” Đây là cách thứ hai Xa-cha-ri cho biết làm thế nào để quay về với Đức Chúa Trời.
Cách thứ ba để trở về với Chúa là qua Đức Thánh Linh. Lúc bấy giờ người Giu-đa không có lực lượng quân sự, họ không thể tự bảo vệ chính mình. Đây là điều khiến họ lo sợ. Họ tự hỏi làm sao để đối phó với những đe dọa chung quanh thì Xa-cha-ri nói với họ rằng, “Chẳng phải bởi quyền thế, cũng chẳng phải bởi năng lực bèn là bởi Thần ta, Đức Giê-hô-va vạn quân phán vậy.” Các ngươi có thể trở về với Đức Chúa Trời qua Lời của Ngài, qua Đấng Mê-si và qua Đức Thánh Linh. Đây cũng là những gì Xa-cha-ri tiên tri về ngày lễ Ngũ tuần. Xa-cha-ri nói về sự hiện đến của Chúa Giê-xu và của Đức Thánh Linh qua câu: “Chẳng phải bởi quyền thế, cũng chẳng phải bởi năng lực, nhưng là bởi Thần ta.”
Theo một Mục sư thì Xa-cha-ri nói tiên tri về Đức Chúa Trời Ba ngôi. Đức Chúa Cha ban cho chúng ta Lời của Ngài. Đức Chúa Cha cũng ban cho chúng ta Đức Chúa Con mà Xa-cha-ri gọi là “Chồi.” Ngài là con đường để trở về với Đức Chúa Trời. Sau đó Chúa đến với dân sự của Ngài qua thân vị Đức Thánh Linh.
Trong sáu chương đầu, tám lần Xa-cha-ri nói đến sự mặc khải qua các khải tượng. Chữ mặc khải có nghĩa là bày tỏ hay làm cho thấy, giống như bức màn được cất đi để người ta thấy được. Nếu Đức Chúa Trời không kéo bức màn che thì không ai có thể biết điều gì ở đàng sau bức màn đó. Người Giu-đa lúc nầy đang sống trong nơm nớp lo sợ. Xa-cha-ri đã kéo bức màn để họ thấy Đức Giê-hô-va vạn quân. Một khi thấy Chúa thì nan đề đó cũng được giải quyết vì Đức Chúa Trời của họ vĩ đại hơn kẻ thù chung quanh. Cách trình bày của Xa-cha-ri cũng khác với A-ghê. A-ghê thì nói rằng, “Hãy mạnh mẽ và hoàn thành công việc tái thiết.” Xa-cha-ri đi xa hơn khi bổ sung cho A-ghê rằng, Bí quyết của sức mạnh là các khải tượng. Không có khải tượng thì dân chúng sẽ bị tiêu diệt. Những gì mà người Giu-đa cần trong lúc đó là khải tượng. Họ cần thấy những điều mà mắt thường không thể thấy, họ cần thấy Đức Chúa Trời vô hình là Đấng có toàn quyền trên những nan đề họ đang đối diện.
Phao-lô trong Tân Ước đã đương đầu với bao nhiêu khó khăn, cũng học biết bài học nầy của Xa-cha-ri. Phao-lô biết khi ở giữa những hoạn nạn thì điều cần thiết là nhìn xuyên qua những khó khăn để thấy những gì không thể thấy được. Nói cách khác là cần có cái nhìn lên Thiên Chúa, cần nghe tiếng nói từ Thiên Chúa, đây là điều mà những người khác không nghe và cũng không thấy. Phao-lô nói đến ý nầy như sau: II Côr 4
16 Vậy nên chúng ta chẳng ngã lòng, dầu người bề ngoài hư nát, nhưng người bề trong cứ đổi mới càng ngày càng hơn.
17 Vì sự hoạn nạn nhẹ và tạm của chúng ta sanh cho chúng ta sự vinh hiển cao trọng đời đời, vô lượng vô biên,
18 bởi chúng ta chẳng chăm sự thấy được, nhưng chăm sự không thấy được; vì những sự thấy được chỉ là tạm thời, mà sự không thấy được là đời đời không cùng vậy.
Quý vị thấy được những gì Phao-lô muốn nói tại đây không? Phao-lô cho biết bí quyết của sức mạnh là thấy những điều không thể thấy được. Nếu chúng ta muốn được vững vàng giữa một thế giới đầy biến động thì chúng ta cần phải thấy những điều không thể thấy và cần thấy Đức Chúa Trời vô hình.
Tiến sĩ Campbell Morgan là một học giả Kinh Thánh lỗi lạc tóm tắt sứ điệp của Xa-cha-ri như sau: “Một người có khải tượng là người có sức mạnh. Trong những ngày đen tối, đừng chỉ nhìn những điều mắt thấy mà cũng nhìn những điều không thể thấy bằng mắt trần. Hãy thấy điều không thể thấy. Bí quyết của sức mạnh là khải tượng từ nơi Chúa, một khi có khải tượng nầy, nó sẽ đem lại sức mạnh. Nếu một người tuyên bố rằng mình có khải tượng và tin và khải tượng đó nhưng chỉ khoanh tay không chịu làm gì cả, thì tôi không tin nơi những gì họ nói. Những gì họ phát biểu thật ra chỉ là sao chép từ nơi người khác. Họ đang thấy cái bóng chớ không phải cái hình thật. Người nhìn thấy điều không thể thấy sẽ vững vàng và làm chủ được tình hình. Đó là người trải qua những giờ phút kinh hoàng nhưng nhận thức được sự hiện diện và quyền năng của Đức Chúa Trời. Họ chống chọi với những khó khăn cho đến khi ánh sáng bừng soi. Một người có khải tượng là người có sức mạnh mà nhờ đó họ đứng vững trong những giờ phút khó khăn.”
Đây là những gì mà Xa-cha-ri đã làm. Dân Giu-đa lúc bấy giờ sống trong lo sợ vì kẻ thù chung quanh. Tất cả những gì họ thấy là khó khăn chồng chất trên khó khăn. Qua sáu chương đầu Xa-cha-ri nói đến những nan đề đó, những nan đề thấy được, nhưng rồi ông kéo bức màn và tuyên bố, “Hãy nhìn xem Chúa.” Ha-ba-cúc đã xây một vọng canh, để trông đợi Chúa. Ông không những thấy Chúa là Đức Giê-hô-va vạn quân, Đấng cầm quyền tể trị trên tất cả mọi sự mà cũng thấy Ngài là Đấng hành động trong ông qua mọi biến cố để đưa ông đến chỗ trưởng thành. Tám lần Xa-cha-ri đề cập đến loại khải tượng đó. Đây là lý do mà Xa-cha-ri được gọi là tiên tri của khải tượng, một vị tiên tri thấy những điều không thể thấy.
Xa-cha-ri thấy Chúa hành động theo ba cách: Ngài đối thoại với họ, kêu gọi họ trở về với Ngài. Chúa cho biết sự ra đời của Đấng Mê-si, Ngài là con đường để họ trở về cùng Đức Chúa Cha. Chúa phán với họ rằng “Khi các ngươi trở về cùng ta thì ta sẽ trở lại cùng các ngươi.” “Ấy không phải bởi quyền thế, chẳng phải bởi năng lực bèn là bởi Thần ta.” Nếu quý thính giả đang xa cách Chúa và chưa bao giờ đến gần với Ngài, xin hãy đến với Chúa hôm nay. Cầu xin Chúa bày tỏ chương trình của Ngài trên đời sống của quý vị. Đức Chúa Trời vẫn là Đấng toàn năng và Ngài muốn bày tỏ quyền năng đó trên đời sống của quý vị và tôi.
Nguồn: Đài Xuyên Thế Giới
