(Châm Ngôn 31:10-31)
Dù Châm Ngôn 31 khắc họa một chân dung người nữ tài đức mẫu mực, không ít phụ nữ thời nay lại cảm thấy áp lực khi đối diện với tiêu chuẩn này. Mở đầu Châm Ngôn nầy, trước giả chép rằng: “Một người nữ tài đức ai sẽ tìm được? Giá trị nàng trổi hơn châu ngọc” (c.10). Vấn đề được đặt ra ở đây là làm thế nào để được gọi là “Người nữ Tài Đức” và được khen ngợi theo tiêu chuẩn Kinh Thánh?
Châm Ngôn 31:10-31 được Sa-lô-môn viết theo lời của Vua Lê-mu-ên, các châm ngôn mà mẹ người dạy cho người. Đây là lời một người mẹ dạy con và cũng là cái nhìn của một người nữ lớn tuổi về khuôn mẫu một người nữ tài đức lý tưởng.
Chân dung người nữ tài đức trong phần Kinh Thánh này là người mẹ, người vợ sống trong thế giới cổ đại. Vì thế, những việc bà làm ngày xưa có lẽ người phụ nữ không làm nữa trong thời đại ngày nay. Nhưng quý phụ nữ có thể nhìn và học theo những phẩm tính nơi gương mẫu của người nữ tài đức này.
Những điều Kinh Thánh dạy dỗ là những điều mẫu mực, lý tưởng để chúng ta noi theo. Chúng ta đang trong tiến trình thánh hoá để mỗi ngày giống Chúa càng hơn. Cái mẫu mực mà Kinh Thánh dạy chưa phải là điều mà hiện tại chúng ta đạt tới được, nhưng là điều chúng ta đang nỗ lực mỗi ngày để đạt tới trong tương lai.
Chân dung người nữ tài đức theo Kinh Thánh Châm Ngôn 31:10-31 được mô tả với những đặc tính cơ bản như sau:
- Siêng năng làm việc
Người nữ trong Châm Ngôn 31 là một người vô cùng can đảm khi sống trong một nền văn hóa nơi phụ nữ không tài nào hoàn tất hết mọi điều nàng đang nỗ lực làm. Nhưng người nữ tài đức này là người rất đảm đang việc nhà. Nàng coi sóc chu đáo, lo chuyện ăn chuyện mặc của con cái:
27 Nàng coi sóc đường lối của nhà mình, không hề ăn bánh của sự biếng nhác.
Sự siêng năng của nàng thể hiện qua việc quản lý thời gian và sức lao động bền bỉ:
Tận tụy trong gia đình: Nàng thức dậy sớm lo bữa ăn (c.15), tự tay tìm lông chiên và gai sợi để may mặc cho cả nhà (c.13). Nàng làm việc trọn thời gian, từ lúc bình minh cho đến tận đêm khuya: “Ban đêm đèn nàng chẳng tắt” (c.18).
Năng động ngoài xã hội: Nàng không chỉ quanh quẩn trong bếp mà còn có tư duy của một nhà kinh doanh nhạy bén. Kinh Thánh dùng một hình ảnh rất đẹp để mô tả sự tháo vát này:
14 Nàng giống như các chiếc tàu buôn bán, ở từ chỗ xa chở bánh mình về.
Câu Kinh Thánh này bao hàm cả hai ý nghĩa: Nàng vừa giỏi việc “chợ búa” để chọn lựa thực phẩm tốt nhất cho gia đình, vừa giỏi việc giao thương để tạo ra lợi nhuận. Sự tháo vát đó giúp nàng tự chủ về tài chính và biết đầu tư một cách khôn ngoan:
16 Nàng tưởng đến một đồng ruộng, bèn mua nó được; nhờ hoa lợi của hai tay mình, nàng trồng một vườn nho.
24 Nàng chế áo lót và bán nó; cũng giao đai lưng cho con buôn.
Như vậy, chúng ta thấy người nữ tài đức là hình mẫu của một “doanh nhân thuộc linh” thành đạt. Trong xã hội hiện đại, dù có thể không cần tự tay may vá hay thức khuya dậy sớm vì đã có máy móc, nhưng tinh thần siêng năng và sự đảm đang, quản lý kinh tế tốt vẫn luôn là phẩm hạnh quý giá, không bao giờ lỗi thời.
- Yêu thương chồng con
Đặc tính tiếp theo nơi một “người nữ tài đức” là nàng hết mực yêu chồng thương con. Động cơ thúc đẩy người nữ này siêng năng làm việc và đảm đang việc nhà là vì yêu thương chồng con. Nàng lo cơm nước và quần áo cho gia đình sao cho lành mạnh nhất và tốt nhất trong khả năng của mình:
11 Lòng người chồng tin cậy nơi nàng, Người sẽ chẳng thiếu huê lợi.
Người chồng ở đây là người có địa vị xã hội, trong khi ông lo chuyện quốc gia đại sự thì rất an tâm vì hậu phương vững chắc của mình là người vợ yêu chồng thương con biết quán xuyến công việc gia đình:
23 Tại nơi cửa thành chồng nàng được chúng biết, Khi ngồi chung với các trưởng lão của xứ.
Điều đặc biệt, nàng làm ích lợi cho chồng không phải chỉ trong tuần trăng mật hay vài năm đầu của hôn nhân, nhưng là “trọn đời nàng”.
12 Trọn đời nàng làm cho chồng được ích lợi, Chớ chẳng hề sự tổn hại.
Người nữ tài đức được mô tả là người mẹ lý tưởng của các con. Người nữ này không chỉ lo cho con cái trong hiện tại mà còn biết dự phòng cho tương lai:
21 Nàng không sợ người nhà mình bị giá tuyết, Vì cả nhà đều mặc áo bằng lông chiên đỏ sặm.
Mỗi người nữ ngày nay cũng vậy, có thể trong quý vị có những người rất thành công và có địa vị ngoài xã hội, nhưng khi về nhà hãy là những người nữ tài đức qua tình yêu thương dành cho chồng con. Hãy làm tất cả mọi việc cho gia đình mình bằng tình yêu chân thật, không phải chỉ làm vì trách nhiệm hay bổn phận.
- Giúp đỡ người lân cận
Không những người nữ tài đức yêu thương chồng con trong nhà, mà còn có tấm lòng hay giúp đỡ người lân cận mình:
20 Nàng mở đưa tay ra giúp kẻ khó khăn, Giơ tay mình lên tiếp người nghèo khổ.
Đây chính là đặc tính làm cho người nữ tài đức này được cao trọng thêm. Người nữ này mở rộng vòng tay, chủ động để đến với những mảnh đời khó khăn, cần giúp đỡ. Nàng giúp người bằng hành động cụ thể. Có những người nữ hết lòng lo cho chồng con, nhưng lại làm ngơ đến những người xung quanh mình. Nếu một người nữ chỉ lo việc nhà, lo cho gia đình mình mà bất chấp người khác họ đói khổ, chết chóc mặc ai thì người nữ này không còn là người nữ tài đức.
Người nữ tài đức là một công dân lý tưởng, vì biết giúp đỡ người lân cận mình. Người nữ này không chỉ lo cho gia đình mình mà còn mở lòng giúp đỡ người khác:
25 Nàng mặc lấy sức lực và oai phong, Và khi tưởng đến buổi sau, bèn vui cười.
- Ăn nói khôn ngoan
Một nét đẹp nơi người nữ tài đức đó là ăn nói khôn ngoan:
26 Nàng mở miệng ra cách khôn ngoan, Phép tắc nhân từ ở nơi lưỡi nàng.
Trong xã hội có những người nữ rất xinh đẹp, nhưng ăn nói lại kém duyên và thiếu khôn ngoan. Lời nói của chúng ta có sức mạnh ảnh hưởng đến cuộc đời, uy tín, gia đình, chức vụ của chúng ta. Châm Ngôn 12:14 chép rằng:
“Nhờ bông trái của môi miệng mình, người sẽ được no đầy phước; Và người ta sẽ được báo lại tùy theo việc tay mình đã làm.”
Cách ăn nói khôn ngoan của người vợ có thể làm cho chồng mình được cao trọng, được nở mặt nở mày với người khác. Một người vợ làm cho chồng mình xấu hổ trước đám đông, thì chính mình cũng bị xấu hổ.
12 Trọn đời nàng làm cho chồng được ích lợi, Chớ chẳng hề sự tổn hại.
23 Tại nơi cửa thành chồng nàng được chúng biết, Khi ngồi chung với các trưởng lão của xứ.
Không riêng về Cơ Đốc nhân, người ngoài Chúa cũng biết rõ lời nói khôn ngoan, ân hậu rất quan trọng. Có những lời nói đem đến sự gây dựng, khích lệ, khiến người nghe đến yêu thích. Nhưng cũng có những lời nói làm tổn thương, đau buồn, khiến người nghe phải né tránh. Lời Chúa dùng những hình ảnh thực tế để nhắc nhở chúng ta về sức mạnh của lời nói:
“Một người đàn bà đẹp đẽ mà thiếu dẽ dặt, Khác nào một vòng vàng đeo nơi mũi heo.” (Châm Ngôn 11:22)
Sách Châm Ngôn dạy nhiều về cách ăn nói, tánh hạnh về sự khôn ngoan. Châm Ngôn 19:13b chép: “…sự tranh cãi của người vợ vốn một máng xối hằng chảy luôn.”
“Một máng xối dột luôn luôn trong ngày mưa lớn, Và một người đàn bà hay tranh cạnh, cả hai đều y như nhau.” (Châm Ngôn 27:15)
- Kính sợ Chúa
Trong Châm Ngôn 31:30, trước giả không nói đến ngoại hình của người nữ này: Cao hay thấp, trắng hay đen, mập hay ốm, đẹp hay xấu… vì những điều này không ảnh hưởng đến đức tính của người nữ tài đức.
30 Duyên là giả dối, sắc lại hư không; Nhưng người nữ nào kính sợ Đức Giê-hô-va sẽ được khen ngợi.
Như vậy, người nữ được xem là tài đức ở đây, tiêu chuẩn cốt lõi là người ấy phải kính sợ Đức Chúa Trời. Trong xã hội có nhiều người nữ tài giỏi về nhiều mặt, nhưng lại thiếu điều quan trọng nhất là kính sợ Đức Giê-hô-va. Người nữ tài đức theo Châm Ngôn 31 này được mô tả là người nữ nổi bật nhất giữa nhiều người nữ khác:
29 Có nhiều người con gái làm lụng cách tài đức, Nhưng nàng trổi hơn hết thảy.
Người nữ tài đức này vì kính sợ Chúa nên không cậy sức riêng mà nương cậy Chúa. Vì thế được Chúa thêm sức và hướng dẫn để chu toàn mọi việc từ việc nhà, việc xã hội đến công việc Nhà Chúa. Nhờ kính sợ Chúa mà người nữ này có sự khôn ngoan để lo cho gia đình tốt hơn. Nếu quý phụ nữ có đời sống kính sợ Chúa thì tài và sắc sẽ theo đuổi như Châm Ngôn 15:33 đã nói:
“Sự kính sợ Đức Giê-hô-va dạy dỗ điều khôn ngoan; Và sự khiêm nhượng đi trước sự tôn trọng.”
Ngày nay, có những người nữ bỏ ra nhiều tiền bạc đi vào thẩm mỹ viện để làm đẹp. Nhưng Lời Chúa khẳng định: Duyên và sắc chỉ là hư không. Ở đây, Kinh Thánh không nói những điều này vô ích, không có giá trị. Bởi vì, làm đẹp là nhu cầu chính đáng của người nữ, nếu làm đẹp không phải để khoe khoang chính mình, hay lên mình kiêu ngạo về vẻ bề ngoài của mình, nhưng làm đẹp vì biết quý trọng thân thể Chúa tạo dựng và tôn trọng những người mình gặp gỡ.
Vẻ đẹp bề ngoài người nữ không nên ưu tiên tìm kiếm vì nó chỉ có giá trị tạm thời mà thôi. Lời Chúa trong I Phi-e-rơ 3:3-4 chép rằng:
“Chớ tìm kiếm sự trang sức bề ngoài, như gióc tóc, đeo đồ vàng, mặc áo quần lòe loẹt; Nhưng hãy tìm kiếm sự trang sức bề trong giấu ở trong lòng, tức là sự tinh sạch chẳng hư nát của tâm thần dịu dàng im lặng, ấy là giá quí trước mặt Đức Chúa Trời.”
@ Kết luận:
Người nữ trong Châm Ngôn 31 được lấy làm minh họa cho những phẩm chất tuyệt vời của một người phụ nữ. Cả sách Châm Ngôn nói nhiều về người phụ nữ, nhưng Châm Ngôn chương 31 này là kết luận cho cả sách Châm Ngôn. Vì thế, cái gì đẹp, cái gì hay trong cả sách đều gói gọn lại và đặt trong đặc tính của người nữ tài đức nầy. Nếu chúng ta muốn tìm một người nữ tài đức giống như vậy thì rất khó tìm. Người nữ này không phải chỉ là một người, mà là sự tổng thể các đặc tính của những người nữ tài đức. Vì thế, khi học phân đoạn Kinh Thánh này sẽ truyền cảm hứng cho quý phụ nữ để phấn đấu trở thành những người nữ đặc biệt mà Chúa muốn.
Có thể cảm giác một số quý bà, quý cô không được khích lệ khi học Châm Ngôn 31 vì người nữ ở đây lý tưởng quá, xuất sắc quá, nên khi quý bà quý cô nhìn vào thấy nhiều điều mình chưa làm được nên sinh tự ti. Nhưng đây là bức chân dung của người nữ lý tưởng, siêu mẫu thuộc linh về đời sống tin kính. Đây là hình mẫu để chúng ta nhìn vào đó, theo đuổi, nhờ cậy ơn Chúa phấn đấu để hoàn thiện mình hơn mỗi ngày. Sự kêu gọi của Châm Ngôn 31 có thể thực hiện được, nhưng không cần phải hoàn thiện tất cả những phẩm chất này cùng một lúc. Nhiều điều được ghi lại về người nữ này chính là những gì chúng ta sẽ dần trở thành khi chúng ta trở nên giống Đấng Christ hơn.
Nhân ngày “Phụ Nữ Tin Lành”, cầu xin Chúa ban cho quý bà, quý cô sẽ là những “người nữ tài đức” làm trọn thiên chức làm mẹ, làm vợ của mình để gia đình quý vị luôn hạnh phúc và góp phần gây dựng Hội Thánh mạnh mẽ.
Lê-vi
