Ôi, những niềm vui của mạng xã hội và áp lực bạn đồng trang lứa! Đó là một thế giới hoàn toàn khác với thời mới lớn của tôi. Để nói chuyện được với cô bạn thân, tôi nhớ đã phải đợi từ buổi nhóm thiếu niên tối thứ Tư đến khi vào lớp học Kinh Thánh ngày Chúa nhật. Nhưng bây giờ, nếu tôi cho phép, con gái tôi có thể mang theo cô bạn thân trong “túi áo” suốt ngày trên các cuộc gọi video.
Đây là một thế giới hoàn toàn mới. Vậy làm sao chúng ta giúp các con điều hướng thế giới đó? Tôi nghĩ nhiều lời khuyên về việc nuôi dạy con của thời niên thiếu chúng ta có thể áp dụng vào thời điểm hiện tại.
Hãy cùng nhìn lại những cách được thử nghiệm và xem là vẫn phù hợp trong giai đoạn hiện nay, cũng như một số điểm mới chúng ta cần cân nhắc:
-
- Cầu nguyện với con và cho con
Mạng xã hội không khiến chân lý nền tảng này thay đổi. Tôi nhớ ba mẹ đã cầu nguyện với tôi khi tôi còn là thiếu niên cũng như đã cầu nguyện luôn cho tôi. Tôi nhớ mẹ cầu nguyện cho tôi mỗi khi tôi đi chơi với bạn. Và bây giờ, tôi cũng cầu nguyện cho các con khi chúng gọi video với bạn trong phòng riêng.
Là cha mẹ, chúng ta cần đặt nền tảng việc giúp con điều hướng mạng xã hội bằng sự cầu nguyện. Chúng ta cũng có thể mời con cùng cầu nguyện với mình về những áp lực mà con đối diện trên không gian mạng. Bởi vì quả thực có rất nhiều áp lực. Và có lẽ nó còn nhiều hơn so với những gì chúng ta đang trải nếm, đơn giản là vì thế giới của con quá rộng lớn.
-
- Giữ cuộc trò chuyện cởi mở, không sợ hãi
Với nhiều thập kỷ hầu việc Chúa trong công tác thanh thiếu niên, tôi thấy có nhiều phụ huynh vô tình dựng rào cản với con chỉ vì có những phản ứng quá mạnh và thiếu kiểm soát. Điều này rất dễ xảy ra, nhất là trong thời đại của mạng xã hội và trò chơi trực tuyến, bởi đôi lúc bạn phát hiện “ai đó” bạn chưa hề mời đã vào nhà bạn rồi.
Có lần tôi bắt gặp con trai đang chơi game online với vài “người bạn”. Gia đình tôi có quy định là không được dùng video hay voice chat (dùng giọng nói để giao tiếp trực tuyến), nhưng con tôi đã mở hộp chat chữ. Trong đó, có những ngôn từ tôi không thích chút nào- một số còn mang tính công kích, sỉ nhục người khác. Tôi muốn đóng sập máy tính của con ngay lúc đó. Nhưng tôi đã giữ được bình tĩnh và đặt câu hỏi với con về những gì mình thấy. Tôi hỏi con nghĩ gì về nội dung đó. Con có liên quan thế nào? Con có thấy đó là môi trường tốt không? Và rồi cuối cùng, chính con tôi đã tự đóng máy tính và rời khỏi phòng game.
Hãy tạo môi trường an toàn để con an tâm nói về những gì đã thấy và trải nghiệm trên không gian mạng. Hãy dẫn dắt cuộc trò chuyện bằng sự tò mò, tìm hiểu thay vì bực bội, hoảng loạn. Sau đó, hãy lập những biện pháp bảo vệ cần thiết, nhưng giúp con tự nguyện xây dựng những ranh giới đó với bạn, chứ không ép buộc.
-
- Hãy dạy con rằng giá trị của con trong Đấng Christ, chứ không phải ở “những lượt thích”
Đáng buồn là đôi khi chúng ta phát hiện lòng tự trọng của con được hình thành dựa trên số lượt thích, theo dõi, chia sẻ hay bình luận trên mạng xã hội. Tôi thấy thanh thiếu niên ngày nay hay so sánh số lượng theo dõi bài đăng của mình với nhau, và thậm chí có trường hợp rơi vào trầm cảm vì thấy bài mình đăng không vượt mốc 10.000 người theo dõi trong khi bạn khác thì có hơn 100.000.
Và rồi nó trở thành một cuộc đua không hồi kết — như chú chuột chạy mãi trong vòng xoay. Nhiều nghiên cứu cho thấy điều này có thể dẫn đến trầm cảm, bực tức, mất động lực, và đôi khi thậm chí là tự tử.
Vì thế, điều quan trọng là giúp con hiểu giá trị bản thân không được đo bởi lượng người theo dõi, bình luận hay so sánh. Hãy giúp con quay về với Kinh Thánh. Dạy con nhận biết giá trị của mình trong chính Chúa Giê-xu, và quan tâm nhiều đến đời sống thuộc linh của con. Khích lệ con bằng những lời hứa và lẽ thật trong Kinh Thánh- bởi đây là những điều giúp con xác định giá trị thật của bản thân. Lời Chúa dạy “Chớ làm sự chi vì lòng tranh hay vì hư vinh…” (Phi-líp 2:3)
-
- Làm gương cho con trong việc sử dụng mạng xã hội cách lành mạnh
Việc cho rằng con sử dụng điện thoại quá nhiều sẽ mất đi tính thuyết phục nếu bạn cũng làm điều tương tự. Tuổi teen rất nhạy với sự giả hình. Con sẽ nhìn thấy nếu bạn lướt điện thoại hàng giờ, dùng điện thoại trong bữa ăn, luôn dán mắt vào tin nhắn và mạng xã hội.
Vì vậy, điều quan trọng là hãy làm gương cho con trong cách sử dụng mạng xã hội cách quân bình và có chủ đích. Tự đặt giới hạn cho bản thân. Hãy là người đầu tiên đặt điện thoại xuống, bỏ qua tiếng thông báo, và đừng chia sẻ mọi thứ trực tuyến. Hãy làm gương cho con và mạnh dạn nói như Phao-lô “Hãy bắt chước tôi, cũng như chính mình tôi bắt chước Đấng Christ vậy” (1 Côr 11:1)
Cũng đừng đăng chuyện riêng tư của con. Hãy xin phép con trước khi đăng ảnh của con, hoặc để con tham gia trong nội dung bạn đăng. Điều này dạy con về việc tôn trọng quyền riêng tư của người khác.
-
- Khuyến khích cộng đồng ngoài đời thực
Không phải tất cả bạn bè trực tuyến đều xấu- thực ra, một số có thể rất lành mạnh và quan trọng với con. Tuy nhiên, việc khuyến khích hình thành cộng đồng ngoài đời thực cũng thật cần thiết. Dù đa số bạn bè của con có thể ở trên mạng, việc trò chuyện và tương tác trực tiếp vẫn mang đến giá trị rất lớn.
Hãy đặt việc đó ưu tiên- nếu không muốn nói là yêu cầu- để con tham gia với những người khác trong các môi trường không thuần túy trực tuyến như nhóm thanh thiếu niên, sinh hoạt Hội Thánh, thể thao và các hoạt động tương tự khác.
Ngoài ra, cần lưu ý rằng khi tham gia những hoạt động này, con không nên dán mắt vào điện thoại. Ngày nay, điện thoại đi theo con khắp nơi, và mạng xã hội cũng vậy. Việc con ở nơi công cộng không có nghĩa là con đang tận dụng cơ hội đó để tương tác với người khác. Tôi thấy nhiều nhóm tuổi teen “ngồi với nhau” nhưng mỗi người lại dán mắt vào chiếc điện thoại của mình để làm việc riêng hoặc chơi game.
Hãy giúp con thiết lập ranh giới. Khi ở trong Ban thanh thiếu niên, sự kiện thể thao hay các hoạt động khác, hãy giới hạn thời gian dùng màn hình lại.
-
- Đầu tư vào nền tảng đức tin của con
Thế giới mạng xã hội và áp lực của ban đồng trang lứa sẽ không biến mất. Nhưng cũng giống với thời niên thiếu của chúng ta, điều cốt lõi vẫn không thay đổi: Chúng ta cần đầu tư vào đời sống đức tin của con. Điều này có nghĩa là chúng ta không thể chỉ trao phó việc dạy dỗ thuộc linh cho mục sư hay người hướng dẫn thanh thiếu niên. Chính chúng ta cần đảm nhận vai trò đó. Hãy chủ động giúp con xây dựng nền tảng đức tin. Giúp con trở nên người có trách nhiệm, chủ động tham gia vào môi trường mang đến sự tăng trưởng thuộc linh. Hãy làm gương cho con. Hãy như khích lệ các con suy nghĩ, hướng tâm trí vào những điều tốt đẹp “Rốt lại, hỡi anh em, phàm điều chi chân thật, điều chi đáng tôn, điều chi công bình, điều chi thanh sạch, điều chi đáng yêu chuộng, điều chi có tiếng tốt, điều chi có nhân đức đáng khen, thì anh em phải nghĩ đến.” (Phi-líp 4:8)
Cuối cùng, hãy trở về với Kinh Thánh để tìm ra cách tốt nhất giúp con điều hướng mạng xã hội và áp lực bạn bè. Đúng là không có câu Kinh Thánh cụ thể nào nói về những cạm bẫy hay việc lạ kỳ của TikTok, nhưng các nguyên tắc sống lành mạnh, tôn cao Đức Chúa Trời đều có trong Kinh Thánh. Không có gì thay đổi! Vì thế, mỗi chúng ta cần nhận biết những sắc thái mới đến từ những ảnh hưởng của thế giới trực tuyến trên cuộc đời mình. Đức Chúa Trời không bao giờ thay đổi. Các mạng lệnh Ngài vẫn y nguyên. Đó chính là nơi chúng ta cần tập chú, và đồng thời có trách nhiệm giúp con có cùng cái nhìn hướng thượng đó.
Jaime Jo Wright
Thảo Anh dịch
(Theo crosswalk.com)
